ಲಕ್ನೋ: ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯದ ದಿಕ್ಕು ದೆಸೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಕಾವು ದಿನೇ ದಿನೇ ರಂಗೇರುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಎಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೇ ನಿರ್ಣಾಯಕ. ಇದೀಗ ಮುಂಬರುವ ಚುನಾವಣೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ‘ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ’ದ ಚರ್ಚೆಯ ನಡುವೆಯೂ, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಕಣ್ಣು ‘ಮೇಲ್ಜಾತಿ’ (Upper Castes) ಮತದಾರರ ಮೇಲೆ ನೆಟ್ಟಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದಲಿತರು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ (OBC) ಮತಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ‘ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ’ದ (Social Justice) ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತವೆ. ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ (SP) ಮತ್ತು ಬಹುಜನ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷ (BSP) ದಶಕಗಳಿಂದ ಇದೇ ಸೂತ್ರದ ಮೇಲೆ ರಾಜಕಾರಣ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ, ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳ ಮತಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಹುಮತ ಸಾಧಿಸುವುದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಚುನಾವಣಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ (Electoral Math) ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಕಟು ಸತ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ನಾಯಕರಿಗೂ ಅರಿವಾಗಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ಒಬಿಸಿ ಮತ್ತು ದಲಿತರ ಮತಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ಚುನಾವಣೆಯ ಗೆಲುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಮೇಲ್ಜಾತಿ ಮತಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಪಕ್ಷಗಳು ಹೊಸ ರಣತಂತ್ರ ರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಮೇಲ್ಜಾತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಏಕೆ ಈ ಪೈಪೋಟಿ? ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ರಜಪೂತ, ಠಾಕೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೇಲ್ಜಾತಿ ಮತದಾರರು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಸೋಲು-ಗೆಲುವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇವರಿಗಿದೆ.
- ಬಿಜೆಪಿಯ ಸವಾಲು: ಮೇಲ್ಜಾತಿಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಗೆಯಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತುಗಳಿವೆ. ಈ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಶಮನ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ‘ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್’ ಅನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
- ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಕಣ್ಣು: ಅಖಿಲೇಶ್ ಯಾದವ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷವು ತನ್ನ ‘ಪಿಡಿಎ’ (PDA – ಹಿಂದುಳಿದ, ದಲಿತ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ) ಸೂತ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ಮೇಲ್ಜಾತಿ ನಾಯಕರಿಗೂ ಮಣೆ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಜಾತಿ ಸಮೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಇತ್ತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕೂಡ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಮೇಲ್ಜಾತಿ ಮತದಾರರನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ತೀವ್ರ ಕಸರತ್ತು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಪರವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವ ಪಕ್ಷಗಳು, ಮೇಲ್ಜಾತಿಗಳ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಚುನಾವಣಾ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಗೆಲುವಿನ ಕಿರೀಟ ಧರಿಸಬೇಕಾದರೆ, ‘ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ’ ತತ್ವಗಳ ಜೊತೆಗೆ ‘ಮೇಲ್ಜಾತಿಗಳ’ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವ ನಿಖರ ಚುನಾವಣಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲೇಬೇಕಿದೆ.