ಋತುಚಕ್ರ (Menstruation) ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮುಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿ (Blood Clots) ಗಂಟಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುವುದು ಹಲವು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವೇ? ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳೇನು? ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಲು ಕಾರಣವೇನು? ಮುಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಾಶಯದ ಒಳಪದರ ಕಳಚಿಕೊಂಡು ರಕ್ತದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ದೇಹವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಅಂಶವನ್ನು (Anticoagulants) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಆದರೆ, ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ (Heavy bleeding) ಈ ಅಂಶವು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
- ಆಗ ರಕ್ತವು ಗರ್ಭಾಶಯದಲ್ಲಿಯೇ ಶೇಖರಣೆಯಾಗಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಂಟಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಅಸಮತೋಲನ, ಫೈಬ್ರಾಯ್ಡ್ಗಳು (Fibroids) ಅಥವಾ ಪಿಸಿಓಎಸ್ (PCOS) ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಆತಂಕ ಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೆಲವು ಮನೆಮದ್ದುಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿವೆ:
- ಹೈಡ್ರೇಶನ್: ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಂಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗದಂತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಹಾಗೂ ದ್ರವಾಹಾರ ಸೇವಿಸಿ.
- ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶವಿರುವ ಆಹಾರ: ರಕ್ತಸ್ರಾವದಿಂದ ಎದುರಾಗುವ ರಕ್ತಹೀನತೆ ತಡೆಯಲು ಪಾಲಕ್, ಬೆಲ್ಲ, ಖರ್ಜೂರ, ದಾಳಿಂಬೆ ಮುಂತಾದ ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶ (Iron) ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ.
- ಬಿಸಿನೀರಿನ ಶಾಖ: ಹೊಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಬೆನ್ನಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಚೀಲದಿಂದ (Heating pad) ಶಾಖ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಸೆಳೆತ ಮತ್ತು ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ವ್ಯಾಯಾಮ: ಲಘು ಯೋಗಾಸನಗಳು ಹಾಗೂ ನಡಿಗೆಯಿಂದ ರಕ್ತಪರಿಚಲನೆ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ವೈದ್ಯರನ್ನು ಯಾವಾಗ ಭೇಟಿಯಾಗಬೇಕು? ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ರಕ್ತದ ಗಂಟುಗಳು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ತ್ರೀರೋಗ ತಜ್ಞರನ್ನು (Gynecologist) ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ:
- ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ರಕ್ತದ ಗಂಟುಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೆ (ನಿಂಬೆಹಣ್ಣಿನ ಗಾತ್ರದಷ್ಟು).
- ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೊಮ್ಮೆ ಪ್ಯಾಡ್ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದ್ದರೆ.
- ವಿಪರೀತ ಹೊಟ್ಟೆನೋವು, ತಲೆತಿರುಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಪರೀತ ಸುಸ್ತು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು.