ಕಠ್ಮಂಡು: ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾದ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ (8,848.86 ಮೀಟರ್) ಏರಿ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಭಾರತೀಯ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳು, ಮರಳಿ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವಾಗ ಸಂಭವಿಸಿದ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ. ಮೃತರನ್ನು ಸಂದೀಪ್ ಅರೆ ಮತ್ತು ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ತಿವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ತೀವ್ರ ದಣಿವು (Exhaustion) ಹಾಗೂ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಬ್ಬರೂ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನೇಪಾಳದ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶೆರ್ಪಾ ಗೈಡ್ಗಳು (ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು) ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಇಬ್ಬರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದವರೆಗೂ ತೀವ್ರ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದರಾದರೂ, ಇಬ್ಬರ ಜೀವ ಉಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು ಹೇಗೆ?
ನೇಪಾಳದ ಎಕ್ಸ್ಪೆಡಿಶನ್ ಆಪರೇಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂದೀಪ್ ಅರೆ ಅವರು ಬುಧವಾರ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಶಿಖರವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಏರಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಕೆಳಗಿಳಿಯುವಾಗ ಅವರಿಗೆ ‘ಸ್ನೋ ಬ್ಲೈಂಡ್ನೆಸ್’ (ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷ) ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಶೆರ್ಪಾಗಳು ಅವರನ್ನು ಸಾಹಸಪಟ್ಟು ಕ್ಯಾಂಪ್-2 ರವರೆಗೆ ಕರೆತಂದರಾದರೂ, ಅವರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ತಿವಾರಿ ಅವರು ಗುರುವಾರ ಸಂಜೆ 5:30 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಮುಕುಟವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರು ಮರಳಿ ಬರುವಾಗ ಎವರೆಸ್ಟ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಭಾಗವಾದ ‘ಹಿಲರಿ ಸ್ಟೆಪ್’ (Hillary Step) ಬಳಿ ತೀವ್ರ ಸುಸ್ತಾಗಿ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ.
ಎವರೆಸ್ಟ್ ‘ಡೆತ್ ಝೋನ್’ ಮತ್ತು ಇಳಿಯುವಾಗ ಇರುವ ಅಪಾಯಗಳು: ಒಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಹಿ ಸತ್ಯವಿದೆ: “ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಕೇವಲ ಅರ್ಧ ಹಾದಿ ಮಾತ್ರ, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮರಳಿ ಬರುವುದೇ ಅಸಲಿ ಸಾಹಸ.” ಎವರೆಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಶೇ. 80 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾವುಗಳು ಕೆಳಗಿಳಿಯುವ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು:
- ‘ಡೆತ್ ಝೋನ್’ (Death Zone): ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 8,000 ಮೀಟರ್ಗಿಂತ ಎತ್ತರವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ‘ಡೆತ್ ಝೋನ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪ್ರಮಾಣ ಕೇವಲ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ.
- ತೀವ್ರ ದೈಹಿಕ ದಣಿವು: 10 ರಿಂದ 15 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸತತವಾಗಿ ಹಿಮದಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಶಿಖರ ತಲುಪುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳ ಶಕ್ತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಡುಗಿಹೋಗಿರುತ್ತದೆ. ಮರಳಿ ಇಳಿಯುವಾಗ ಕಾಲುಗಳು ನಡುಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ, ಸಣ್ಣದೊಂದು ತಪ್ಪು ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಕಂಟಕವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್ ಹಾಗೂ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಅಭಾವ: ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಅನುಕೂಲಕರವಾದಾಗ ನೂರಾರು ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೇ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಾರೆ. ಬುಧವಾರ ಒಂದೇ ದಿನ ದಾಖಲೆಯ 274 ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳು ಎವರೆಸ್ಟ್ ಏರಿದ್ದರು (ಮೃತರಾದ ಸಂದೀಪ್ ಅರೆ ಕೂಡ ಈ ದಾಖಲೆಯ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದರು). ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್ನಿಂದಾಗಿ ‘ಡೆತ್ ಝೋನ್’ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಿಲಿಂಡರ್ನಲ್ಲಿರುವ ಕೃತಕ ಆಮ್ಲಜನಕ ಖಾಲಿಯಾಗಿ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರಿಡಾರ್ನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾಂಪ್-2 ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತರಲು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಆದರೆ, ಹಿಲರಿ ಸ್ಟೆಪ್ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕಡಿದಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಮೃತದೇಹವನ್ನು ತರುವುದು ತೀವ್ರ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೋಲ್ (South Col) ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯೂ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಈ ದುರಂತವು ಪರ್ವತಾರೋಹಣದ ರೋಮಾಂಚನದ ಜೊತೆಗೇ ಹಿಮಾಲಯ ಒಡ್ಡುವ ಭೀಕರ ಪ್ರಕೃತಿ ಸವಾಲು ಮತ್ತು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.