ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಏರುಪೇರು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕ-ಇರಾನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Analysis)
ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ದೇಶಗಳ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಇಂಧನ ದರದ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿದೆ:
1. ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಭೀತಿ (Strait of Hormuz):
ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ರಫ್ತಿನ ಸುಮಾರು 20-30% ಭಾಗವು ಇರಾನ್ ಸಮೀಪದ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾದರೆ, ಈ ಮಾರ್ಗವು ಬಂದ್ ಆಗುವ ಆತಂಕವಿದೆ. ಇದು ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟುಮಾಡಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
2. ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ (Brent Crude) ದರ ಏರಿಕೆ:
ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಂಡ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಂಟ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಗೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಂತಹ ಆಮದು ಅವಲಂಬಿತ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.
3. ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊರೆ:
ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾದರೆ ಕೇವಲ ವಾಹನ ಸವಾರರಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ ದಿನಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳು, ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆಯೂ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ‘ಹಣದುಬ್ಬರ’ಕ್ಕೆ (Inflation) ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತದೆ.
ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾದ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ (ಅಂದಾಜು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು):
ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ದರದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ:
| ದೇಶ | ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಪ್ರಭಾವ | ಕಾರಣ |
| ಅಮೆರಿಕ | ಮಧ್ಯಮದಿಂದ ಅಧಿಕ | ತನ್ನದೇ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹವಿದ್ದರೂ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ದರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. |
| ಭಾರತ | ತೀವ್ರ | 80% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತೈಲ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿತವೂ ಸೇರಿ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. |
| ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳು | ಅಧಿಕ | ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಪೂರೈಕೆ ಕಡಿತದ ಆತಂಕದಿಂದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿವೆ. |
| ಜಪಾನ್ & ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ | ಅತ್ಯಧಿಕ | ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಮದು ಅವಲಂಬಿತ ದೇಶಗಳಾದ್ದರಿಂದ ಇಂಧನ ದರ ಗಗನಕ್ಕೇರಿದೆ. |
| ಟರ್ಕಿ | ತೀವ್ರ | ಕರೆನ್ಸಿ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಎರಡೂ ಸೇರಿ ಜನರ ಮೇಲೆ ಹೊರೆಯಾಗಿದೆ. |
ಭಾರತದ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮ:
ಭಾರತವು ಡಾಲರ್ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಖರೀದಿಸುವುದರಿಂದ, ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ‘ಬರೆ’ಯಂತಾಗಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕ ಕಡಿತಗೊಳಿಸದಿದ್ದರೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ದರ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆ ಬರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
