ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: “ಭಾರತ ನಾವು ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಅಮೆರಿಕ ಹೇಳಿದೆ ಎನ್ನುವ ವಿಷಯವು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವಂತಹದ್ದು. ಇದನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರೆ ನಮಗೆ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ:
ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಸಮೀಕರಣಗಳು
1. ಅಮೆರಿಕದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ: ಅಮೆರಿಕವು ವಿಶ್ವದ ದೊಡ್ಡಣ್ಣನಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಘಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಚೀನಾವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ನಿಲುವಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅಮೆರಿಕದ ಅಪೇಕ್ಷೆ. ಇಂತಹ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ನೀಡುವಂತಹವುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.
2. ಭಾರತದ ‘ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ‘ (Strategic Autonomy): ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಇಂದಿನ ಭಾರತವು ಯಾರೋ ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೇಳುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತವು ‘ಅಲಿಪ್ತ ನೀತಿ’ಯಿಂದ ‘ಸ್ವತಂತ್ರ ನೀತಿ’ಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
- ಅಮೆರಿಕದ ಒತ್ತಡದ ನಡುವೆಯೂ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ತೈಲ ಖರೀದಿ ಮಾಡಿದ್ದು.
- ಅಮೆರಿಕದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಎಸ್-400 ಕ್ಷಿಪಣಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಭಾರತ ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
3. ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬನೆ: ಇಂದು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಚೀನಾವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಬಲ ಪಾಲುದಾರ (QUAD ಮೂಲಕ). ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದು “ಆಜ್ಞಾಪಿಸುವ” ಸಂಬಂಧವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ “ಸಮಾಲೋಚನೆಯ” ಸಂಬಂಧವಾಗಿದೆ.