ಅಮರಾವತಿ: ರೈಲು ಅಪಘಾತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರ ಅಥವಾ ಗಾಯಗೊಂಡವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಾಗೂ ಜನಪರವಾದ ತೀರ್ಪೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದೆ. “ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟವರ ಬಳಿ ಪ್ರಯಾಣದ ಟಿಕೆಟ್ ಪತ್ತೆಯಾಗಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಕಾರಣವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯು ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಅಥವಾ ಅವರ ಅವಲಂಬಿತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯ ವಾದ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೈಲು ಅಪಘಾತಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಮೃತದೇಹದ ಬಳಿ ಟಿಕೆಟ್ ಸಿಗದೆ ಹೋದರೆ, ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯು ಆತನನ್ನು ‘ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಯಾಣಿಕನಲ್ಲ’ (Not a bona fide passenger) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ. ರೈಲ್ವೆ ಕ್ಲೈಮ್ಸ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ಗಳು ಕೂಡ ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆಯ ಪರವಾಗಿ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ವಾದವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿರುವ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಭೀಕರ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಯಾಣಿಕನ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಟಿಕೆಟ್ ಕಳೆದುಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ದಟ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ಟಿಕೆಟ್ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆತ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಅಮಾನವೀಯ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
- ಟಿಕೆಟ್ ಕಳೆದುಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ: ಅಪಘಾತದ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಮೃತದೇಹಗಳು ಛಿದ್ರವಾಗುವ ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ದುರಂತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಟಿಕೆಟ್ ಅಥವಾ ಪಾಸ್ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ತಪ್ಪು.
- ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಹೊಣೆ: ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಟಿಕೆಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ರೈಲ್ವೆ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕೇವಲ ಟಿಕೆಟ್ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ರೈಲಿಗೆ ಹತ್ತಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಳಿ ಟಿಕೆಟ್ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದೇ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮಾನವೀಯತೆಯೇ ಆಧಾರ: ರೈಲ್ವೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ನಿಯಮವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಿಂತ ಮಾನವೀಯ ಮತ್ತು ನೈಜ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.
ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಬಿಗ್ ರಿಲೀಫ್: ಈ ತೀರ್ಪು, ರೈಲು ಅಪಘಾತಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ನೆಮ್ಮದಿ ತಂದಿದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಿ ಪರಿಹಾರದ ಹಣದಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಈ ತೀರ್ಪು ಸ್ಪಷ್ಟ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂದೇಶ ರವಾನಿಸಿದ್ದು, ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.
ಕಾನೂನು, ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ದಿನನಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿಗಳ ನಿಖರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ‘ಬಿಗ್ಕನ್ನಡ’ (Big Kannada) ಓದುತ್ತಿರಿ.