ತಿರುವನಂತಪುರಂ: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಸಂಚಲನ ಹಾಗೂ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಚಿತ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣದ ‘ಶಕ್ತಿ’ ಯೋಜನೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ, ಈಗ ನೆರೆರಾಜ್ಯ ಕೇರಳದಲ್ಲೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಉಚಿತ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರವು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಈ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ‘ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ’ ಯೋಜನೆಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪಿಣರಾಯಿ ವಿಜಯನ್ ಅವರು ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಕೊಡುಗೆಗಳ (Guarantees) ಪ್ರಭಾವ ಎಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಕೇವಲ ಸಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲೂ ದೊಡ್ಡ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
| ಯೋಜನೆಯ ಆಯಾಮಗಳು | ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು | ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ರಾಜಕೀಯ/ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮ |
| ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ | ಮಹಿಳೆಯರ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಯಾಣ ವೆಚ್ಚ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಳಿತಾಯ. | ದುಡಿಯುವ ಮಹಿಳೆಯರು, ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಳ. |
| ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಹೊರೆ | ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ (KSRTC) ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ. | ಸಂಸ್ಥೆ ಈಗಾಗಲೇ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಬಿಡುಗಡೆ ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಬಹುದು. |
| ರಾಜಕೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ | ಎಡರಂಗ (LDF) ಸರ್ಕಾರದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ತಂತ್ರ. | ಮುಂಬರುವ ಚುನಾವಣಾ ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಪ್ರಬಲ ಅಸ್ತ್ರವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ. |
ಕರ್ನಾಟಕದ ‘ಶಕ್ತಿ’ ಯೋಜನೆ ಪ್ರೇರಣೆ?
ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ‘ಶಕ್ತಿ’ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಬೆಂಬಲವೇ ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ಇಂತಹದ್ದೊಂದು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನೆರೆರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಉಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕೇರಳದ ಮಹಿಳಾ ವಲಯದಲ್ಲೂ ಇಂತಹದ್ದೊಂದು ಬೇಡಿಕೆ ಏಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಈಗ ‘ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ’ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿದೆ.
ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು
- ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರವು ಸದ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ತಗಲುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಗೆ ಸರಿದೂಗಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
- ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳ ವಲಯ: ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳ ಜಾಲ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉಚಿತ ಪ್ರಯಾಣ ಕಲ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಮಾಲೀಕರ ವ್ಯವಹಾರದ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಅವರ ಮುಂದಿನ ನಡೆ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ‘ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ’ ಯೋಜನೆಯು ಕೇರಳದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲಿಗೆ ವರದಾನವಾಗಲಿದ್ದರೂ, ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಎಡರಂಗ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಇದರ ಯಶಸ್ವಿ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಒಂದು ಕತ್ತಿ ಸೀಳುವ ಹಾದಿಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು.