ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶವೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ‘ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ‘X’ (ಹಳೆಯ ಟ್ವಿಟರ್) ಖಾತೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅನ್ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ರಿಲೀಫ್ ನೀಡಿದೆ.
ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ‘X’ ಖಾತೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಕಾರಣಗಳಿಲ್ಲದೆ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ‘ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ’ ಪರವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಖಾತೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವಂತೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ವೇದಿಕೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಮಹತ್ವಗಳೇನು?
- ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವಿಕೆ: ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ಆದೇಶವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ.
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬ್ರೇಕ್: ಹಲವು ಬಾರಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಅಥವಾ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ದೂರುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಿದಂತಾಗಿದೆ.
- ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಹಕ್ಕು: ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ವಿಮರ್ಶೆ, ವ್ಯಂಗ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಪೇಜ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಲ್ಲದ ಇಂತಹ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳನ್ನು ಹಾಕುವ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಈ ತೀರ್ಪು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ಈ ಆದೇಶದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ‘X’ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ‘ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ’ ಖಾತೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ಆದೇಶವು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಖಾತೆಗಳ ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಇತರ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೂ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ನಿದರ್ಶನವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.