ನವದೆಹಲಿ: ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಪಡೆಯಲು ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಅಪ್ಡೇಟ್ ನೀಡಿದೆ. ‘ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ನಿಯಮಗಳು, 2026’ ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರಾಜಪತ್ರದಲ್ಲಿ (Official Gazette) ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಮೂಲಕ 15 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅವಧಿ ಹಾಗೂ ವಯಸ್ಕರ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರಲಾಗಿದೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅವಧಿ (Validity) ಬದಲಾವಣೆ ಏನು? ಹೊಸ ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಿಯಮ 12(1A) ಪ್ರಕಾರ, ಇನ್ಮುಂದೆ 15 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಯಾವುದೇ ಮಗುವಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ 36 ಪುಟಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಗರಿಷ್ಠ 5 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಮಗುವಿಗೆ 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ 18 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದರೆ, ಆಗ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ನ ವ್ಯಾಲಿಡಿಟಿ 18ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ‘5 ವರ್ಷ ಅಥವಾ 18 ವರ್ಷದವರೆಗೆ – ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಮೊದಲೋ ಅದು’ ಎಂಬ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ.
- ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣ: ಬೆಳೆಯುವ ಮಕ್ಕಳ ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಮುಖಭಾವ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯಾಣದ ವೇಳೆ ಗುರುತು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ (Identity verification) ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡಚಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಭದ್ರತಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.
ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಶುಲ್ಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ: ಎಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ? ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಸೇವೆಗಳ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಬರೋಬ್ಬರಿ 14 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ವಯಸ್ಕರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್: 36 ಪುಟಗಳ ಹೊಸ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ನವೀಕರಣದ (Re-issue) ಸಾಮಾನ್ಯ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ₹1,500 ರಿಂದ ₹2,500 ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ತತ್ಕಾಲ್ ಸೇವೆ (36 ಪುಟಗಳು): ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಪಡೆಯಲು ನೀಡುವ ತತ್ಕಾಲ್ ಶುಲ್ಕ ₹3,500 ರಿಂದ ₹5,000 ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
- ಜಂಬೋ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ (60 ಪುಟಗಳು): ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವೆಗೆ ₹2,000 ದಿಂದ ₹3,500 ಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ತತ್ಕಾಲ್ ಸೇವೆಗೆ ₹4,000 ದಿಂದ ₹6,000 ಕ್ಕೆ ದರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಿಗಲಿದೆ ವಿಶೇಷ ರಿಯಾಯಿತಿ: ಶುಲ್ಕ ಏರಿಕೆಯ ಬಿಸಿಯ ನಡುವೆಯೂ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ರಿಲೀಫ್ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. 8 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ 60 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಹೊಸ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ ಶೇ. 10ರಷ್ಟು ರಿಯಾಯಿತಿ (Discount) ಪಡೆಯಲಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ವಿನಾಯಿತಿಯು ಕೇವಲ ‘ಹೊಸ’ ಅರ್ಜಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ನವೀಕರಣ (Re-issue) ಮಾಡಿಸುವಾಗ ಯಾವುದೇ ರಿಯಾಯಿತಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ತಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು, ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ ತೆರಳುವವರ ಆರ್ಥಿಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿವೆ.