ಚೆನ್ನೈ: ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ, ‘ಇಸೈಜ್ಞಾನಿ’ ಇಳಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ. 1980 ರ ದಶಕದ ಅವರ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಮಿಳು ಹಾಡು ‘ಎನ್ ಇನಿಯ ಪೊನ್ ನಿಲವೇ’ (En Iniya Pon Nilave) ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಖಾಸಗಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕಂಪನಿಯೊಂದರ ವಿರುದ್ಧ ಇಳಯರಾಜ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಹಾಡಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕುಗಳು ತಮಗೇ ಸೇರಬೇಕು ಎಂಬ ಇಳಯರಾಜ ಅವರ ವಾದವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿರುವ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಹಳೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕಂಪನಿಯ ಪರವಾಗಿ ಆದೇಶ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ವಿವಾದದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ ಕಥೆ
1980 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬಾಲು ಮಹೇಂದ್ರ ಅವರ ಸೂಪರ್ ಹಿಟ್ ಸಿನಿಮಾ ‘ಮೂಡು ಪಾನಿ’ (Moodu Pani) ಚಿತ್ರದ ಅದ್ಭುತ ಗೀತೆ ‘ಎನ್ ಇನಿಯ ಪೊನ್ ನಿಲವೇ’. ಈ ಹಾಡಿಗೆ ಇಳಯರಾಜ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.
- ಇಕೋ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಒಪ್ಪಂದ: ಈ ಚಿತ್ರದ ಆಡಿಯೋ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ‘ಇಕೋ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ಸ್’ (Echo Recording Company) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿತ್ತು.
- ಇಳಯರಾಜ ಅವರ ಆಕ್ಷೇಪ: ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು (ಯೂಟ್ಯೂಬ್, ಸ್ಪಾಟಿಫೈ ಇತ್ಯಾದಿ) ಬಂದ ಬಳಿಕ, ಈ ಹಾಡಿನಿಂದ ಬರುತ್ತಿರುವ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳು ಮೂಲ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ತಮಗೇ ಸಲ್ಲಬೇಕು ಎಂದು ಇಳಯರಾಜ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಜಯ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ.
- ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ: ಸಿವಿಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಇಳಯರಾಜ ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಸದ್ಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.
ಸಿನಿಮಾ ಸಂಗೀತದ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಯಾರಿಗೆ?
ಈ ತೀರ್ಪು ಕೇವಲ ಇಳಯರಾಜ ಅವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇಡೀ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ “ಸಂಗೀತದ ಅಸಲಿ ಒಡೆಯ ಯಾರು?” ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಗೆ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಕಾಪಿರೈಟ್ ಕಾಯ್ದೆ (Copyright Act, 1957) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ:
- ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ: ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಂದ ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಹಕ್ಕುಗಳು ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಬಳಿ ಇರುತ್ತವೆ. ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಆ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದಾಗ, ಆಡಿಯೋ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೇ ಅದರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾಲೀಕರಾಗುತ್ತಾರೆ.
- ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಹಕ್ಕುಗಳು (Moral Rights): “ನಾನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ರಾಗವನ್ನು ನನ್ನ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂಬುದು ಇಳಯರಾಜ ಅವರ ವಾದ. ಆದರೆ, ಒಮ್ಮೆ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದ ನಂತರ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಯುಗದಲ್ಲೂ ಹಳೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳೇ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
- ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸವಾಲು: ಗ್ರಾಮಫೋನ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸೆಟ್ಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಇಂದಿನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್, ಒಟಿಟಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಆಪ್ಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬ ಗೊಂದಲ ಇತ್ತು. ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಈ ತೀರ್ಪು ಹಳೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬಲಪಡಿಸಿದೆ.
ಮುಕ್ತಾಯ: ಇಳಯರಾಜ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಸಾವಿರಾರು ಅಮರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಸಾಹಸ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಮಾಂತ್ರಿಕರು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುತ್ತಾರಾ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.