ನವದೆಹಲಿ: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ (Voter List) ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಹೋದರೆ ಅಥವಾ ಡಿಲೀಟ್ ಆದರೆ, ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ತನ್ನ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವವನ್ನು (Citizenship) ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಭಾರತೀಯರಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳಾಂತರದಂತಹ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳು ವೋಟರ್ ಲಿಸ್ಟ್ನಿಂದ ಡಿಲೀಟ್ ಆಗುವ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪೌರತ್ವದ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಆತಂಕ ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ. ಈ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಇದೀಗ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೆರೆ ಎಳೆದಿದೆ.
ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದ್ದೇನು?
- ಪೌರತ್ವ ಮತ್ತು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಬೇರೆ ಬೇರೆ: ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವವನ್ನು 1955ರ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯ (Citizenship Act, 1955) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ (Representation of the People Act) ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ.
- ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಮಾತ್ರ ವಂಚಿತ: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ಅಳಿಸಿಹೋದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾನ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆಯೇ ಹೊರತು, ಆತನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯಾಗಲಿ, ದೇಶದ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕುಗಳಾಗಲಿ ರದ್ದಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
- ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ: ವೋಟರ್ ಲಿಸ್ಟ್ನಿಂದ ಹೆಸರು ಡಿಲೀಟ್ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಪೌರತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ಬೇಡ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ಎಂಬ ಆರೋಪದಡಿ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಹೆಸರುಗಳು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಹೋದಾಗ, ನಮ್ಮ ಪೌರತ್ವವೇ ರದ್ದಾಯಿತೇನೋ ಎಂಬ ಭಯ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯು ದೇಶದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ರಿಲೀಫ್ ನೀಡಿದೆ. ಕೇವಲ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ.