ಬೆಂಗಳೂರು: ನಾಡಹಬ್ಬ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ಜಾನಪದ ಕ್ರೀಡೆಯಾದ ‘ಕಂಬಳ’ವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಇದೀಗ ಹೊಸ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ಶಾಸಕರು ಹಾಗೂ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ತೀವ್ರ ಅಪಸ್ವರ ಎತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ನಡೆಗೆ ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಹಾಗಾದರೆ, ಕರಾವಳಿಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಜಾನಪದ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ನಾಡಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಏಕೆ? ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ:
1. ಕಂಬಳದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪವಿತ್ರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ?
ಕರಾವಳಿ ನಾಯಕರ ಮತ್ತು ಕಂಬಳಾಭಿಮಾನಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಷೇಪವೆಂದರೆ, ಕಂಬಳ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಕರಾವಳಿಯ ತುಳುನಾಡಿನ ದೈವಾರಾಧನೆ, ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ನಂಟು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುವ ಕಂಬಳವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ‘ಪ್ರದರ್ಶನ ಸರಕು’ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವುದು ಅದರ ಮೂಲ ಆಶಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪವಿತ್ರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿರೋಧಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
2. ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸವಾಲುಗಳು
ಕಂಬಳದ ಕೋಣಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಕೆಸರು ಗದ್ದೆಯ (ಕಂಬಳದ ಕರೆ) ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕರಾವಳಿಯದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಹದ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಕರಾವಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರಕ್ಕೆ ಕಂಬಳದ ಕೋಣಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವುದು ಅವುಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂಬ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಾದವನ್ನು ಕೋಣಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಶಾಸಕರು ಮುಂದಿಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
3. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ
ದಸರಾ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳವನ್ನು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಬದಲು, ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕಂಬಳವನ್ನು ನೋಡಲು ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೇ ಬರುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಶಾಸಕರ ವಾದ. ಕಂಬಳವನ್ನು ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದರಿಂದ ಕರಾವಳಿಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
4. ರಾಜಕೀಯ ಮೇಲಾಟ
ಈ ವಿವಾದದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ಆಯಾಮವೂ ಅಡಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸದೆ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಶಾಸಕರು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೀತಿಯನ್ನು ಕರಾವಳಿ ಜನರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಲು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮುಕ್ತಾಯ: ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಇದೀಗ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಹೋರಾಟವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ಶಾಸಕರ ಈ ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಮಣಿಯುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಮನವೊಲಿಸಿ ದಸರಾದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.