ಬೆಂಗಳೂರು: ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕಿದೆಯೇ? ಎಂಬ ಬಹುಕಾಲದ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಇದೀಗ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದೆ. “ತಂದೆಯ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ (Self-acquired) ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ (Birthright)” ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಹಾಗೂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಈ ತೀರ್ಪು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು?
ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ‘ಉಷಾ’ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರ ವಿರುದ್ಧ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಕೋರಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿದ್ದರು. ತಾತನಿಂದ ತಂದೆಗೆ ಬಂದಿರುವ ಆಸ್ತಿಯು ‘ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ’ (Ancestral) ಆಗಿದ್ದು, ತಿದ್ದುಪಡಿಗೊಂಡ ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಇದರಲ್ಲಿ ತಮಗೂ ಸಮಾನ ಪಾಲು ಸಿಗಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
- ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ: ತಂದೆಯು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದನೆಯಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದ ಅಥವಾ ಉಡುಗೊರೆ (Gift) ಹಾಗೂ ಉಯಿಲು (Will) ಮೂಲಕ ಪಡೆದ ಆಸ್ತಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆತನ ‘ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ’ಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಪಾಲು ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ.
- ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಎಂದರೇನು?: ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನಿನ (Mitakshara law) ಪ್ರಕಾರ, ಸತತ ಮೂರು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ (ಮುತ್ತಾತ, ತಾತ, ತಂದೆ) ವಿಭಜನೆಯಾಗದೆ ಬಂದಿರುವ ಜಂಟಿ ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ‘ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ’ (Coparcenary Property) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ.
- ತಾತನಿಂದ ಬಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತವಲ್ಲ: ತಾತನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ದುಡಿಮೆಯಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದೆಗೆ ಉಯಿಲು ಅಥವಾ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದರೆ, ಅದು ತಂದೆಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ’ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ತಲೆಮಾರಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದು ಆಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
- ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಅಂತಿಮ ಅರ್ಥವೇನು?
ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಅನ್ವಯ, ತಂದೆಯು ಬದುಕಿರುವಾಗ ಆತನ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಕೊಡುವಂತೆ ಮಕ್ಕಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ದಾವೆ ಹೂಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತನಗೆ ಇಷ್ಟಬಂದವರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಲು, ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಉಯಿಲು ಬರೆಯಲು ತಂದೆಗೆ 100% ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ತಂದೆಯು ಆಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಉಯಿಲು ಬರೆಯದೆ ಮೃತಪಟ್ಟರೆ ಮಾತ್ರ (Intestate), ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಮಹತ್ವದ ಅಂಶ: 2005ರ ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಂತೆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಹಕ್ಕು ಕೇವಲ ‘ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ’ ಆಸ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವೇ ಹೊರತು, ತಂದೆಯ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಗಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದೆ.
