ಬೆಂಗಳೂರು: ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಕಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟಾಗಿನಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವವರೆಗೆ ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಇರಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅಡಿಕ್ಷನ್ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ರೀಲ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಕ್ರೋಲ್ ಮಾಡುವುದು, ಅನಗತ್ಯ ನೋಟಿಫಿಕೇಷನ್ಗಳನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ನೋಡುವುದರಿಂದ ಜನರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಹದಗೆಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ “ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್” (Digital Detox) ಅಂದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರವಿರುವ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಮಾನಸಿಕ ಶಾಂತಿ, ಕಳೆದುಹೋದ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಒತ್ತಡ ಮುಕ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ದಿನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಗಂಟೆ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬ ಲೈಫ್ಸ್ಟೈಲ್ ಗೈಡ್ಗಳನ್ನು ಸದ್ಯ ಓದುಗರು ಮುಗಿಬಿದ್ದು ಓದುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಏನಿದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್? ಇದರ ಅಗತ್ಯವೇನಿದೆ?
ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್ ಎಂದರೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ (ಒಂದು ದಿನ, ಒಂದು ವಾರ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳು) ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್, ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಖಾತೆಗಳಿಂದ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ದೂರವಿರುವುದು.
ಅತಿಯಾದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗುವ ತೊಂದರೆಗಳು:
- ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಆತಂಕ: ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇತರರ ಬದುಕನ್ನು ನೋಡಿ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಹೋಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಯುವಕರಲ್ಲಿ ನಿರಾಸೆ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ.
- ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ: ರಾತ್ರಿ ತಡವಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರುವ ‘ಬ್ಲೂ ಲೈಟ್’ ನಮ್ಮ ನಿದ್ರೆಯ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಆದ ಮೆಲಟೋನಿನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
- ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಕೊರತೆ: ಪ್ರತಿ 5 ನಿಮಿಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮೊಬೈಲ್ ಚೆಕ್ ಮಾಡುವ ಹವ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಒಂದೇ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ದಿನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಗಂಟೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಬಳಕೆ ಸುರಕ್ಷಿತ? (The Golden Rule)
ವಿವಿಧ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮನರಂಜನೆ ಅಥವಾ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ದಿನಕ್ಕೆ 2 ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮೇಲೆ ಕಳೆಯುವುದು ಹಾನಿಕಾರಕ. ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಆಫೀಸ್ ಕೆಲಸ ಅಥವಾ ಓದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಲೈಫ್ಸ್ಟೈಲ್ ಗೈಡ್ಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್ ಮಾಡಲು ಇಲ್ಲಿದೆ 5 ಸುಲಭ ಟಿಪ್ಸ್:
- ‘ನೋ ಫೋನ್ ಜೋನ್‘ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ: ನಿಮ್ಮ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆ (Bedroom) ಮತ್ತು ಊಟದ ಮೇಜಿನ (Dining Table) ಬಳಿ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸಬಾರದು ಎಂಬ ಕಠಿಣ ನಿಯಮವನ್ನು ತಂದುಕೊಳ್ಳಿ.
- ನೋಟಿಫಿಕೇಷನ್ ಆಫ್ ಮಾಡಿ: ವಾಟ್ಸಾಪ್, ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ನಂತಹ ಆಪ್ಗಳ ಅನಗತ್ಯ ನೋಟಿಫಿಕೇಷನ್ಗಳನ್ನು ಆಫ್ ಇಡಿ. ಇದು ಪದೇ ಪದೇ ಫೋನ್ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಶೇ. 50 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಗ್ಯಾಡ್ಜೆಟ್ ಮುಕ್ತ ವೀಕೆಂಡ್: ವಾರದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಭಾನುವಾರ ಅಥವಾ ಅರ್ಧ ದಿನ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲಾಗ್ ಔಟ್ ಆಗಿ, ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯಿರಿ.
- ಪರ್ಯಾಯ ಹವ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ: ಮೊಬೈಲ್ ಸ್ಕ್ರೋಲ್ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದು, ಗಿಡಗಳಿಗೆ ನೀರು ಹಾಕುವುದು ಅಥವಾ ಇಷ್ಟವಾದ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ಬಳಸಿ: ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ನಲ್ಲಿರುವ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ವೆಲ್ಬೀಯಿಂಗ್’ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಆನ್ ಮಾಡಿ, ನೀವು ದಿನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಗಂಟೆ ಯಾವ ಆಪ್ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀವೇ ಗಮನಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಲಿಮಿಟ್ ಸೆಟ್ ಮಾಡಿ.
ಮುಕ್ತಾಯ:
ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳು ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿಸಲು ಇರುವುದೇ ಹೊರತು ನಮ್ಮ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಕದಿಯುವುದಕ್ಕಲ್ಲ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಳಸಿ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ನೈಜ ಪ್ರಪಂಚದ ಜೊತೆ ಕನೆಕ್ಟ್ ಆಗುವುದೇ ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರಲು ಇರುವ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.