ನವದೆಹಲಿ: ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ (POCSO – ಪೋಕ್ಸೊ) ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಾಗೂ ದೂರಗಾಮಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಲ್ಲ ತೀರ್ಪೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಪ್ರಕರಣವೊಂದರ ‘ಮೂಲ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು’ (Foundational facts) ನಿಖರವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸದೆ, ಕೇವಲ ಆರೋಪದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ‘ಆರೋಪಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ’ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಮೂಲ ಆಧಾರ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಹೊಣೆ ಪೋಕ್ಸೊ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 29 ಮತ್ತು 30ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯ ಮೇಲಿನ ‘ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ’ ಎಂಬ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಊಹೆಗೆ (Presumption of guilt) ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠ ಈ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಪೋಕ್ಸೊದಂತಹ ಕಠಿಣ ಕಾಯ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯೇ ತನ್ನ ಮುಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ (Reverse burden of proof) ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ನಿಯಮವು ಜಾರಿಯಾಗುವ ಮುನ್ನ, ಘಟನೆ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ (ಅಭಿಯೋಜನಾ ಪಕ್ಷ) ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡದಂತೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅವಲೋಕನಗಳು:
- ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪುರಾವೆ ಕಡ್ಡಾಯ: ಕೇವಲ ದೂರು ದಾಖಲಾದ ತಕ್ಷಣವೇ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ದೋಷಿ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಲ್ಲ. ಅಪರಾಧ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬುದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ.
- ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆ: ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಕಡೆಯಿಂದ ಮೂಲ ಸತ್ಯಗಳು ಸಾಬೀತಾದ ನಂತರವಷ್ಟೇ, ಆಪಾದಿತರ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಮುಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ವಿಚಾರಣೆ (Fair Trial): ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಆರೋಪಿಗೂ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಮೂಲ ಸತ್ಯಗಳಿಲ್ಲದೆ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ದೋಷಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಈ ಹಕ್ಕಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಮಹತ್ವವೇನು? ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆಯ ಏಕೈಕ ಮತ್ತು ಉದಾತ್ತ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪೋಕ್ಸೊ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಸಾಧನೆ, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಮೈಲ್ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಸುಳ್ಳು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಕಾನೂನಿನ ದುರ್ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಈ ತೀರ್ಪು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ.
ನೈಜ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ತ್ವರಿತ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ನಿರಪರಾಧಿಗಳಿಗೂ ಕಾನೂನಿನ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಈ ತೀರ್ಪು ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಗೀರು ಎಳೆದಿದೆ. ಕಾನೂನು ಕಠಿಣವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮೂಲಭೂತ ನ್ಯಾಯ ತತ್ವಗಳನ್ನು (Principles of Natural Justice) ಗಾಳಿಗೆ ತೂರುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.