ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್/ರಿಯಾದ್: ಯೆಮೆನ್ನ ಹೌತಿ ಬಂಡುಕೋರರ ವಿರುದ್ಧ ನೇರ ವಾಯುದಾಳಿ (Airstrike) ನಡೆಸುವಂತೆ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಯುವರಾಜ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ಸಲ್ಮಾನ್ (MBS) ಮಾಡಿದ್ದ ಮನವಿಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಎರಡು ಬಾರಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ನಡುವೆ ದಶಕಗಳ ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರತ್ವವಿದ್ದರೂ, ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ (Middle East) ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ (Geopolitics) ದೊಡ್ಡ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ‘ಬಿಗ್ಕನ್ನಡ’ದ ಈ ವಿಶೇಷ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್ ನಡೆಯ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಹೌತಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಗೆ ಸೌದಿ ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದಿದ್ದೇಕೆ?
ಇರಾನ್ ಬೆಂಬಲಿತ ಹೌತಿ ಬಂಡುಕೋರರು ಯೆಮೆನ್ ಗಡಿಯಿಂದ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಅರಾಮ್ಕೊ) ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಡ್ರೋನ್ ಹಾಗೂ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದಿದ್ದ ಸೌದಿ ಯುವರಾಜ MBS, ಅಮೆರಿಕದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸೇನಾಪಡೆಯ ಮೂಲಕ ಹೌತಿಗಳ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಏರ್ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ಮಾಡಿ ಅವರನ್ನು ಮಟ್ಟಹಾಕಲು ಅಮೆರಿಕದ ಸಹಾಯ ಕೋರಿದ್ದರು.
ಟ್ರಂಪ್ ‘ನೋ‘ ಎಂದಿದ್ದರ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ಕಾರಣಗಳೇನು?
- ‘ಅಮೆರಿಕ ಫಸ್ಟ್‘ ನೀತಿ: ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯು “ಅಮೆರಿಕ ಫಸ್ಟ್” (America First) ತತ್ವದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿತ್ತು. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಿಲುಕಿಸಲು ಅವರು ಸುತಾರಾಂ ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ.
- ಆರ್ಥಿಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ: ಟ್ರಂಪ್ ಯಾವುದೇ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. “ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರೆ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಯಾರು ಭರಿಸುತ್ತಾರೆ?” ಎಂಬುದು ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸೌದಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾರುವುದು ಅವರಿಗೆ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು, ಅವರಿಗಾಗಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ.
- ಇರಾನ್ ಜೊತೆಗಿನ ನೇರ ಸಂಘರ್ಷದ ಭೀತಿ: ಹೌತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕ ನೇರವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ಹೌತಿಗಳ ಬೆನ್ನಿಗಿರುವ ಇರಾನ್ ಜೊತೆಗಿನ ನೇರ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವ ಅಪಾಯವಿತ್ತು. ಇದು ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿದ್ದವು.
ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ಮೇಲಾದ ಪರಿಣಾಮ
ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಈ ನಿರಾಕರಣೆಯು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ ಕಲಿಸಿತು. ಕೇವಲ ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡರೆ ತಮ್ಮ ದೇಶದ ಭದ್ರತೆ ಕಷ್ಟ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತ MBS, ತಮ್ಮ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದರು. ಚೀನಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದಂತಹ ಇತರ ಜಾಗತಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ವೃದ್ಧಿಸಲು ಮುಂದಾದರು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವು ಇದರ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಅಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಿರಾಕರಣೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಸಂಬಂಧದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎಳೆದಿತ್ತು.