ಬೆಂಗಳೂರು: ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರದ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಎಂದು ಆಡಳಿತ ರೂಢ ನಾಯಕರು ಪದೇ ಪದೇ ಘೋಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ವೇಗ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. “ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಗತಿಯೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಚಿವರಿಗೆ ಅಥವಾ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮುಕ್ತ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲು ಸರ್ಕಾರ ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದು ಏಕೆ?” ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಈ ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯದ ಆಳ ಹಾಗೂ ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದರ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಾರಿಗೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಕಸದ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಇಲಾಖೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮಾತ್ರ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ತೀರ್ಮಾನವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಆಯಾಮಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
| ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಂಶ | ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ | ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಣಾಮ |
| ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ | ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಜೆಟ್ ಹಂಚಿಕೆಗಳು ಸಿಎಂ ಅಥವಾ ಡಿಸಿಎಂ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಅಂತಿಮಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. | ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. |
| ಬೃಹತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ | ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯದ ಸಿಂಹಪಾಲು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದಲೇ ಬರುವುದರಿಂದ, ಇದರ ಆರ್ಥಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. | ಹಣಕಾಸು ಮಂಜೂರಾತಿಗಾಗಿ ಫೈಲ್ಗಳು ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. |
| ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ | ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತ ಎಂದರೆ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣದ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. | ಸಚಿವರ ನಡುವಿನ ಆಂತರಿಕ ಪೈಪೋಟಿ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮತದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮಂದಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ. |
ಬ್ರಾಂಡ್ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಡ್ಡಿಗಳು
ಬೆಂಗಳೂರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (BDA), ಬಿಬಿಎಂಪಿ (BBMP), ಬಿಡಬ್ಲ್ಯೂಎಸ್ಎಸ್ಬಿ (BWSSB) ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ (BMRCL) ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯದ ಕೊರತೆ ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
“ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ಸಚಿವನಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಮಿತಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನೀಡಿ, ಅವರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡದ ಹೊರತು ರಾಜಧಾನಿಯ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ” ಎಂದು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರತಿ ಸಣ್ಣ ಯೋಜನೆಗೂ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಅಥವಾ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಒಪ್ಪಿಗೆಗಾಗಿ ಕಾಯುವುದರಿಂದ ತುರ್ತು ಕಾಮಗಾರಿಗಳೂ ಕೂಡ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ದಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆ ಮೂಡಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮುಂದಿರುವ ದಾರಿ ಏನು?
ಸರ್ಕಾರವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಕೇವಲ ಘೋಷಣೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಕೆಳಕಂಡ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ:
- ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ: ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವರಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಆರ್ಥಿಕ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.
- ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಒಂದೇ ನಾಯಕತ್ವದಡಿ ತರಬೇಕು.
- ರಾಜಕೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಬದಿಗಿಡುವುದು: ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭ-ನಷ್ಟದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ದಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಬಿಡಬೇಕು.
ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಚಿವರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ‘ಬ್ರಾಂಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು’ ಕನಸು ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಉಳಿಯುವ ಭೀತಿ ಇದೆ.