ನವದೆಹಲಿ:ವಿದ್ಯುತ್ ಗೀಸರ್ ಸ್ಪೋಟಗೊಂಡು ಪತಿ ಸಾವು, ಪತ್ನಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಗಾಯಗಳಾಗಿರುವ ಘಟನೆಯು ಆಗ್ನೇಯ ದೆಹಲಿಯ ಹಜರತ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ದುರದೃಷ್ಟಕರ ಘಟನೆ. ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಈ ಮನೆಬಳಕೆಯ ಉಪಕರಣವು ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಹೇಗೆ ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕವಾಗಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಘಟನೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಿದೆ.
1. ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳು:
ಗೀಸರ್ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳಿರುತ್ತವೆ:
- ಥರ್ಮೋಸ್ಟಾಟ್ ವೈಫಲ್ಯ (Thermostat Failure): ಗೀಸರ್ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಿಸಿಯಾದ ನಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ತಾನಾಗಿಯೇ ಕಡಿತಗೊಳ್ಳಬೇಕು (Auto-off). ಥರ್ಮೋಸ್ಟಾಟ್ ಕೆಟ್ಟುಹೋದರೆ ನೀರು ಕುದಿಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಒಳಗೆ ವಿಪರೀತ ಒತ್ತಡ (Pressure) ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿ ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
- ಪ್ರೆಶರ್ ರಿಲೀಫ್ ವಾಲ್ವ್ (PRV) ಸಮಸ್ಯೆ: ಟ್ಯಾಂಕ್ ಒಳಗೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಈ ವಾಲ್ವ್ ಜಾಮ್ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಗೀಸರ್ ಬಾಂಬ್ನಂತೆ ಸಿಡಿಯುತ್ತದೆ.
2. ವೈರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಶಾರ್ಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್:
ಹಳೆಯ ವೈರಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಗೀಸರ್ನ ಕೆಪಾಸಿಟಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇಲ್ಲದ ವೈರ್ಗಳು ಬಿಸಿಯಾಗಿ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸ್ಫೋಟದ ನಂತರ ಇಡೀ ಮನೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹರಡಲು ಇದು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
3. ಮನೆ ಬಳಕೆಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ:
ಅನೇಕರು ಗೀಸರ್ ಆನ್ ಮಾಡಿ ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಆನ್ ಆಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಸ್ನಾನದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಗಾಳಿಯಾಡುವಿಕೆ (Ventilation) ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಗ್ಯಾಸ್ ಗೀಸರ್ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್ ವಿಷವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಗೀಸರ್ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿಯ ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಲಹೆಗಳು (Safety Tips):
ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಿರಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ:
- ಐಎಸ್ಐ (ISI) ಮಾರ್ಕ್: ಯಾವಾಗಲೂ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬ್ರಾಂಡೆಡ್ ಮತ್ತು ISI ಮುದ್ರೆ ಇರುವ ಗೀಸರ್ಗಳನ್ನೇ ಖರೀದಿಸಿ.
- ಸರ್ವಿಸಿಂಗ್: ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪರಿಣಿತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಷಿಯನ್ ಮೂಲಕ ಗೀಸರ್ ಅನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಥರ್ಮೋಸ್ಟಾಟ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ಆಫ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ: ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ 10-15 ನಿಮಿಷ ಮೊದಲು ಆನ್ ಮಾಡಿ, ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸ್ವಿಚ್ ಆಫ್ ಮಾಡಿ. ಇದು ವಿದ್ಯುತ್ ಆಘಾತ (Shock) ತಪ್ಪಿಸಲು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ.
- ಹಳೆಯ ಗೀಸರ್ ಬದಲಿಸಿ: 10 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹಳೆಯದಾದ ಗೀಸರ್ಗಳ ಟ್ಯಾಂಕ್ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿದು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.