ಹೊಸದಿಲ್ಲಿ: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿ ಯುವ ಸಮುದಾಯದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಆನ್ಲೈನ್ ಚಳುವಳಿ ‘ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ’ (Cockroach Janta Party – CJP) ಗೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿರುವ ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ‘X’ (ಟ್ವಿಟರ್) ಖಾತೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರಿ ಪಕ್ಷದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಭಿಜೀತ್ ದಿಪ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ.
ಜಸ್ಟಿಸ್ ಪುರುಷೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಕೌರವ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು, ಈ ವಿಷಯವು “ದೂರಗಾಮಿ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು” ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ‘X’ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಾದವನ್ನು ಆಲಿಸದೆ ತಕ್ಷಣದ ಮಧ್ಯಂತರ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಅಸಲಿ ವಿವಾದವೇನು?
ಮೇ 15 ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆಯೊಂದರ ವೇಳೆ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳದ್ದನ್ನಲಾದ ಕೆಲವು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ದೇಶದ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ‘ನೀಟ್-ಯುಜಿ’ (NEET-UG 2026) ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಲು ಯುವಕರು ‘ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ (Satirical) ಅಭಿಯಾನ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಫಾಲೋವರ್ಸ್ ಹರಿದುಬಂದಿದ್ದರು.
ಆದರೆ, ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆಯ (IB) ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಕೇಂದ್ರ ಐಟಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆ 2000ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 69(A) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೇ 21 ರಂದು ಸಿಜೆಪಿಯ ಅಧಿಕೃತ ‘X’ ಖಾತೆಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿತ್ತು.
ಕೋರಂನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಾದ-ಪ್ರತಿವಾದದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
- ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಾದ: ಸಿಜೆಪಿ ಪರ ವಕೀಲರು, “ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಶುದ್ಧ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ (Pure Satire) ಖಾತೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹಾಸ್ಯದ ಮೂಲಕ ಟೀಕಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದೆ. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಕೆಲವು ಪೋಸ್ಟ್ಗಳು ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದೇ ಹೊರತು ಇಡೀ ಖಾತೆಯನ್ನೇ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ” ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.
- ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವೀಕ್ಷಣೆ: ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ಇನ್ನೂ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ “ಇಡೀ ಖಾತೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ” ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಮುಂದಿನ ದಾರಿ ಮತ್ತು ಆದೇಶ
ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಖಾತೆಯನ್ನು ಅನ್ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ, ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗವೊಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದೆ:
- ಐಟಿ ವಿಮರ್ಶಾ ಸಮಿತಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ: ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ‘ವಿಮರ್ಶಾ ಸಮಿತಿ’ಗೆ (Review Committee) ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಕೋರ್ಟ್ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಜುಲೈ ಮೊದಲ ವಾರದೊಳಗೆ ಈ ಸಮಿತಿಯು ಸಭೆ ನಡೆಸಿ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.
- ವರ್ಚುವಲ್ ಹಾಜರಾತಿಗೆ ಅವಕಾಶ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಜೆಪಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಭಿಜೀತ್ ದಿಪ್ಕೆ ಅವರು ವಿಡಿಯೋ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಈ ಸಮಿತಿಯ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಹವಾಲು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ.
- ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಗಡುವು: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ‘X’ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, 4 ವಾರಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಉತ್ತರ ದಾಖಲಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಜುಲೈ 7 ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಓದುಗರಿಗೆ ಗಮನಿಸಿ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೂಲ ಖಾತೆ ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರೂ, ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಳುವಳಿಯು ‘ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಈಸ್ ಬ್ಯಾಕ್’ (Cockroach is Back) ಹೆಸರಿನ ಹೊಸ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು, ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ.