ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ (ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವೆ) ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಕಡಿದುಹೋಗಿದ್ದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಬೆಲೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ ಬಳಕೆಯ ಸುಮಾರು 60% ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಈ ಜಾಗತಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ನೇರವಾಗಿ ಜನರ ಅಡುಗೆ ಮನೆಗೆ ಬಿಸಿ ಮುಟ್ಟಿಸಿದೆ.
ವಿಷಯದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
1. ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ:
ಕಳೆದ ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ಸನ್ಫ್ಲವರ್ (ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ) ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಪಾಮ್ ಆಯಿಲ್ ಬೆಲೆಗಳು ಲೀಟರ್ಗೆ 8 ರಿಂದ 15 ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಎಣ್ಣೆಯು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ.
2. ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಬಂದ್:
ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದಾಗಿ ‘ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ’ (Strait of Hormuz) ಮೂಲಕ ಹಡಗು ಸಂಚಾರ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ತೈಲ ಹಡಗುಗಳು ದಾರಿ ಬದಲಿಸಿ ಬರಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ (Freight charges) ಮತ್ತು ವಿಮಾ ಮೊತ್ತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
3. ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆ:
- ಭಾರತವು ಉಕ್ರೇನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಮಲೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಿಂದ ಪಾಮ್ ಆಯಿಲ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
- ಯುದ್ಧದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿ ‘ಕೃತಕ ಅಭಾವ’ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಭೀತಿಯೂ ಇದೆ.
4. ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಉದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ:
ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಮನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಬೇಕರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ (ಬಿಸ್ಕೆಟ್, ಸ್ನಾಕ್ಸ್) ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೂ ನಾಂದಿ ಹಾಡಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಆಹಾರ ಹಣದುಬ್ಬರ (Food Inflation) ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಮುಖ್ಯ ಅಂಕಿ–ಅಂಶಗಳು (ಅಂದಾಜು):
| ಎಣ್ಣೆಯ ವಿಧ | ಹಳೆಯ ಬೆಲೆ (ಲೀಟರ್ಗೆ) | ಹೊಸ ಬೆಲೆ (ಲೀಟರ್ಗೆ) |
| ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಎಣ್ಣೆ | ₹145 – ₹150 | ₹160 – ₹170 |
| ಪಾಮ್ ಆಯಿಲ್ | ₹110 – ₹115 | ₹125 – ₹130 |