ನವದೆಹಲಿ: ಲೋಕಸಭೆಯ ಕಲಾಪದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಪೀಠದ ಎದುರು ಬಂದು ಘೋಷಣೆ ಕೂಗಿದ ಮತ್ತು ಕಲಾಪಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಎಂಟು ಮಂದಿ ಸಂಸದರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಧಿವೇಶನದ ಉಳಿದ ಅವಧಿಗೆ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಕಂದಕವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಘಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಅಮಾನತಿಗೆ ಕಾರಣವೇನು?
ಸದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು (ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಅಥವಾ ಭದ್ರತಾ ಲೋಪ) ಚರ್ಚೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರು ಸತತವಾಗಿ ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ:
ಪೀಠಕ್ಕೆ ಅಗೌರವ: ಸದಸ್ಯರು ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಎದುರು ಪ್ಲಕಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದು.
ಕಲಾಪಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ: ಪದೇ ಪದೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದರೂ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗುತ್ತಾ ಕಲಾಪ ನಡೆಸಲು ಬಿಡದಿದ್ದುದು.
ಅಶಿಸ್ತಿನ ವರ್ತನೆ: ಸದನದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ವರ್ತಿಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರು ಅಮಾನತು ನಿರ್ಣಯ ಮಂಡಿಸಿದರು.
ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮ
| ಆಯಾಮ | ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ |
| ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವು | ಸದನದ ಗಾಂಭೀರ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಮತ್ತು ಕಲಾಪ ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ವಾದ. |
| ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಆಕ್ರೋಶ | ಇದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ನಡೆ ಎಂದು ವಿಪಕ್ಷಗಳು ಟೀಕಿಸಿವೆ. |
| ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ | ಸಂಸದರ ಅಮಾನತು ಚರ್ಚೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಪ್ರಮುಖ ಮಸೂದೆಗಳು ಚರ್ಚೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಅಂಗೀಕಾರವಾಗುವ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. |
ಅಮಾನತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರು (Speaker) ನಿಯಮ 373 ಮತ್ತು 374ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ಸದಸ್ಯರ ವರ್ತನೆ ಅತಿಯಾದಾಗ ಅವರನ್ನು ಸದನದಿಂದ ಹೊರಹೋಗಲು ಸೂಚಿಸಬಹುದು.
ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮೀರಿದಾಗ ‘ನೇಮಿಂಗ್’ (Naming) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೂಲಕ ಅಧಿವೇಶನದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲು ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ: ಸಂಸತ್ತು ಎಂದರೆ ಸಂವಾದದ ವೇದಿಕೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗಿಂತ ಅಮಾನತು ಮತ್ತು ಕಲಾಪ ಮುಂದೂಡಿಕೆಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ.