ಬೆಂಗಳೂರು: ಬಲ್ಡೋಟಾ ಸಮೂಹದ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವ ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ “ಇದು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರಲ್ಲ” ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.
ಸುದ್ದಿಯ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು:
1. ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು (Jurisdiction): ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಭಾರೀ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮುಖ್ಯ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು (ಪರಿಸರ ಮಂಜೂರಾತಿ ಇತ್ಯಾದಿ) ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಚಿವರು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಇದನ್ನೇ — ಅಂದರೆ, ಯೋಜನೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪರವಾನಗಿಗಳು ಕೇಂದ್ರದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತಡೆಯುವ ಅಧಿಕಾರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
2. ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವದ ವರ್ಗಾವಣೆ (Shifting Responsibility): ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ರೈತರಿಂದ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾದಾಗ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಬರುವ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು “ಇದು ನಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವಲ್ಲ” ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವಿನ ಶಿಸ್ತಿನ ಸಮರಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
3. ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ: ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರ ಸ್ನೇಹಿ ಧೋರಣೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ನಡೆದು ಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯದ ‘ಹೂಡಿಕೆ ಸ್ನೇಹಿ’ ಇಮೇಜ್ಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕವೂ ಸರ್ಕಾರದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಇರಬಹುದು.
4. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಕ್ರೋಶದ ನಿರ್ವಹಣೆ: “ನಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರಲ್ಲ” ಎನ್ನುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಪಾತ್ರ ಇರುವುದರಿಂದ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ.
ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹಂತಗಳು (ಒಂದು ನೋಟ)
ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಾಗುವಾಗ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳನ್ನು ದಾಟಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ:
- ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ: ಪರಿಸರ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಹಕ್ಕುಗಳು.
- ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ: ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರವಾನಗಿಗಳು.
- ಸಾರ್ವಜನಿಕರು: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹ (Public Hearing).